Frisse blik

Praktijkgericht onderzoek

Praktijkgericht onderzoek leent zich goed voor concrete projecten en actuele vraagstukken die vragen om wat meer verdieping. Denk bijvoorbeeld aan de evaluatie van een project rond langdurige werkloosheid, inventarisatie van initiatieven rond armoede of onderzoek naar de behoefte aan educatie bij groene initiatieven.

Het onderzoek is kwalitatief: verhalen van betrokkenen zijn het uitgangspunt. Het onderzoek gaat in op vragen over het wat, hoe en waarom. Dit type onderzoek is geschikt voor wanneer kennis nodig is over achterliggende motieven en gedrag. Ook als een onderneming of organisatie wil weten of en waardoor een project effectief is, past deze vorm goed.

Werken met participatieve methoden: direct betrokkenen zoals cliënten, deelnemers en vrijwilligers nemen deel aan (een onderdeel van) het onderzoek. Ze praten bijvoorbeeld mee over de vraagstelling, doen mee met de dataverzameling en delen hun inzichten n.a.v. de verzamelde informatie.

Wat levert het op

  • Onderzoek voordat je een project start, vooronderzoek: bij de start van een project of uitvoering van nieuw beleid is het belangrijk om goed voor ogen te hebben wat je gaat doen, voor wie en waarom.
  • Een inventarisatie geeft een onderbouwing aan een nieuwe interventie. Dit type onderzoek kan vragen en behoeften van de doelgroep verhelderen, laten zien wat er al gebeurt en waar de grond nog braak ligt.
  • Een evaluatie of impact meting geeft richting aan de ontwikkeling van lopende of toekomstige projecten. Een impact meting geeft informatie over de resultaten van een project, inclusief wat wel of niet werkt en waardoor. Zo is een bestaand project bij te sturen en wordt duidelijk waar bij toekomstige projecten aandachtspunten liggen.

Na afloop van het onderzoek lever ik de verzamelde informatie aan op een manier die past bij de vorm van het onderzoek, zoals een artikel, een presentatie, schematisch overzicht of een combinatie. Deze rapportage bevat ook adviezen voor vervolgstappen, gericht op praktische toepassing van de kennis.

Werkvormen

Werkvormen zijn onder andere:

Flitsonderzoek

Een verkenning in één dag van een van tevoren vastgesteld thema of vraagstuk. Uitgevoerd tijdens een evenement met een interactief programma zoals een festival, markt met workshops of symposium. Tijdens de werksessies en op andere momenten verzamel ik informatie onder bezoekers en andere betrokkenen. Die input wordt gecombineerd met bestaande theorieën en mijn eigen kennis en ervaring. Het resultaat is een essay dat antwoord geeft op de hoofdvraag. Hierin zijn mijn eigen indrukken verwerkt, in combinatie met bestaande theorieën en bij andere projecten opgedane kennis en ervaring.

Voor wie:

Flitsonderzoek is geschikt als er behoefte bestaat aan een snelle verkenning op hoofdlijnen en kennis over wat leeft bij een specifieke groep mensen.

Impact meting

Een kwalitatief onderzoek naar de impact van een sociaal project. Hierbij kijk ik naar de binnenkant van de interventie: hoe pakt het uit voor de mensen voor wie het project bedoeld is? Een impact meting gaat in op of de doelgroep iets heeft aan het project, wat precies behulpzaam is en waardoor effecten optreden. Een impact meting geeft ook een richting aan voor verbetering of verdere ontwikkeling.

Methoden kunnen bijvoorbeeld zijn: waarderend onderzoek, Most Significant Change of participatieve impact meting.

Voor wie:

Een impact meting past bij een concreet project in de uitvoeringsfase. Het geeft inzicht in de mate waarin een project voor verandering heeft gezorgd en kan helpen om een project verder te ontwikkelen of te verbeteren. Wanneer duidelijk is dat een project effect heeft maar niet waardoor is een impact meting ook op zijn plaats.

Actieonderzoek

Actieonderzoek of action learning is een vorm van praktijkgericht onderzoek die handelen in de praktijk en het ontwikkelen van kennis combineert. Actieonderzoek creëert een leeromgeving waarin mensen van elkaar en van hun eigen werk kunnen leren. Hierdoor ontstaan oplossingen die echt bij die organisatie passen.

Voor wie:

Actieonderzoek is op zijn plaats bij vragen uit de praktijk waarop een doorleefd antwoord nodig is.